Bibliografie

Op dit blog wordt geprobeerd foto’s, advertenties en verslagen in kranten uit online databases met elkaar in verband te brengen.

Databases Nederlandse instellingen

Circusmuseum (Bijzondere collecties UvA)
Collectie Nederland
Delpher
Geheugen van Nederland
Nationaal Museum van Wereldculturen
Nederlands Fotomuseum
Rijksmuseum

Databases buiten Nederland

Circusmuseum – The Ringling Museum of Art
Europeana
Gallica
Musée du Quai Branly
Weltmuseum Wien

Websites

ACHAC
http://www.achac.com/
Website van het Franse onderzoekscollectief, dat sinds 2000 bundels publiceert en tentoonstellingen maakt onder de noemer ‘human zoo’.

Collectie Radenauer
http://www.humanzoos.net
/
Het eerste, omvangrijkste en belangrijkste online archief met beeldmateriaal over human zoos. De samensteller en verzamelaar, Clemens Radenauer, is betrokken bij tentoonstellingen, publicaties en documentaires.

Black England
Onafhankelijk historicus Jeffrey Green brengt op zijn website de ‘zwarte aanwezigheid’ in Groot-Brittannië in kaart. Van de 185 artikelen hangen er enkele samen met mensvertoningen:

003: Abomah “the African Giantess”
006: Balmer’s “Kaffir Boys” in Britain
022: Six Congo pygmies in Britain 1905-1907
073: Somalis in Bradford, 1904
098: Amazon Warriors from Dahomey, 1893

Histoire par ‘l image
Website over de geschiedenis van Frankrijk (1643-1945), waar iconografische documenten (schilderijen, foto’s, tekeningen) niet dienen als illustratie maar essentieel zijn voor de analyse. Mede gefinancierd door het Ministerie van Onderwijs, zijn docenten in het voorgezet onderwijs de voornaamste doelgroep.

Vincent Doumerc, ‘La France Coloniale et les zoos humains’, Histoire par l’image [en ligne]
https://www.histoire-image.org/fr/etudes/france-coloniale-zoos-humains

Claire LE THOMAS, « Exposer l’autre : la muséographie des objets non occidentaux au tournant du XXe siècle », Histoire par l’image [en ligne], consulté le 16 Mai 2018. URL : http://www.histoire-image.org/fr/etudes/exposer-autre-museographie-objets-non-occidentaux-tournant-xxe-siecle

Onder het thema ‘Colonisation et colonialisme’ zijn zestig artikelen bijeengebracht.

Literatuur
Aguirre, R.,  ‘Exhibiting degeneracy: the Aztec children and the ruins of race’, Victorian review 29/2 (2003), 40 – 63.
https://www.researchgate.net/publication/284613402_Exhibiting_Degeneracy_The_Aztec_Children_and_the_Ruins_of_Race
Allegaerts, P.  en  Sliggers, B.  (red.) De exotische mens. Andere culturen als amusement (Tielt 2009).
Andreassen, R., Human Exhibitions. Race, gender and sexuality in ethnic displays (Farnham 2015).

Bergougniou, J.M.,  Clignet, R.,  David, Ph., ‘Villages noirs’ et autres visiteurs africains et malgaches en France et en Europe (1870-1940) (Parijs 2001).
Bertino, F.,  ‘The exhibition of otherness. The travels of an Eskimo and her impresario in France, Italy and the Habsburg Empire in the first half of the 19th century’, Cromohs 18 (2013) 1-22. http://dx.doi.org/10.13128/Cromohs-14114
Blanckaert, C.,  ‘Spectacles ethniques et culture de masse au temps des colonies’, Revue d’Histoire des Sciences Humaines 7 (2002) 223-232.  DOI 10.3917/rhsh.007.0223
Blanchard P.,  e.a. (red.): Human zoos. Science and spectacle in the Age of Colonial Empires (Londen 2008).
Brändle, R.,  Nayo Bruce. Geschichte einer afrikanischen Familie in Europa (Zürich 2007).
–. –. Wildfremd, hautnah. Zürcher Völkerschauen und ihre Schauplätze 1835-1964 (Erweiterte Neuausgabe Zürich 2013).
Bruckner, S. A., The tingle-tangle of modernity: popular anthropology and the cultural politics of identity in Imperial Germany (Iowa 1999).
–, –, ‘Spectacles of (human) nature: commercial ethnography between leisure, learning and Schaulust’ in: H. Glenn Penny, Matti Bunzl (red.) Worldly Provincialism. German anthropology in the Age of Empire (Ann Arbor 2003) 127 – 155.

Ciarlo, D., Advertising Empire : Race and Visual Culture in Imperial Germany (Cambridge, Mass.2011).
Conrad, S.,  Deutsche Kolonialgeschichte (Munchen 2008).
Corbey, R.  ‘Natuurlijke historie als exploratie en exploitatie’, in: Patrick Allegaert en Bert Sliggers (red.) De exotische mens. Andere culturen als amusement (Tielt 2009) 67-76. http://hdl.handle.net/1887/44568
–. — ‘Ethnographic showcases’, Cultural anthtopology, 3/8 (1993), 338-369.
–, — Wildheid en beschaving: de Europese verbeelding van Afrika (Baarn 1989) http://hdl.handle.net/1887/44431
Couttenier, M., ‘‘We can’t help laughing”. Physical anthropology in Belgium and Congo (1882-1914)’, in: Nicolas Bancel, Thomas David, Dominic Thomas (red.) The invention of race: scientific and popular representations (New York / Oxon 2014) 100-114.
https://www.researchgate.net/profile/Maarten_Couttenier

Dreesbach, A.,  Gezähmte Wilde: die Zurschaustellung ‘exotischer’ Menschen in Deutschland, 1870 – 1940 (Frankfurt 2005)
Durbach, N., Spectacle of deformity: freak shows and modern British culture (Berkeley 2009).

Fiedler, M.,  Zwischen Abenteuer, Wissenschaft und Kolonialismus. Der deutsche Afrikadiskurs im 18. Und 19. Jahrhundert (Keulen; Wenen; Weimar 2005).

George, T.,  Lebende Bilder. Mythen ‘fremder’ Kulturen im Leipziger Zoo Heute (Masterthesis Ethnologie, Universität Leipzig 2012)  http://www.leipzig-postkolonial.de/dwnlds/george_lebendebilder.pdf

Hegel, G. W. F.,  Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte (3e druk; Berlijn 1848) http://books.google.com/books?id=N_FaAAAAQAAJ&hl=&source=gbs_api
Hodeir, C.,  ‘Les exhibitions humaines dans les expositions universelles: entre categorisation scientifique et exotisme? World’s Columbian Exposition, Chicago, 1893’, in:  Nicolas Bancel e.a. (red.) L’invention de la race. Des representations scientifiques aux exhibitions populaires (Parijs 2014) 247-259.

Kimmerle, H.,  Interculturele filosofie. Een studieboek (Antwerpen; Apeldoorn 2015).

Lewerenz, S., Die Deutsche Afrika-Schau (1935–1940). Rassismus, Kolonialrevisionismus und postkoloniale Auseinandersetzungen im nationalsozialistischen Deutschland (Frankfurt am Main 2006).
Lindfors, B.,  Africans on stage. Studies in ethnological show business (Bloomington; Indianapolis 1999).
–. –, ‘Hottentot, Bushman, Kaffir: taxonomic tendencies in nineteenth-century racial iconography’, Nordic Journal of African Studies 5/2 (1996), 1-28.
Lutz, H.,  The diary of Abraham Ulrikab. Text and context (Ottawa 2005).

McClintock, A.,  Imperial leather. Race, gender and sexuality in the colonial contest ( New York; Londen 1995).

Nederveen Pieterse, J.,  Wit over Zwart. Beelden van Afrika en zwarten in de westerse populaire cultuur (Amsterdam; Den Haag 1990).

Otte, M., ‘Sarrasani’s Theatre of the World: Monumental Circus Entertainment in Dresden, from Kaiserreich to Third Reich’, German History 17/ 4 (1999), 527 – 542.

Qureshi, S.,  Peoples on parade. Exhibitions, empire and anthropology in nineteenth-century Britain (Chicago; Londen 2011).

Reichardt, E.,  Health, ‘race’ and empire: popular-scientific spectacles and national identity in Imperial Germany, 1871-1914 (z.p. 2008).
Rothfels, N., Savages and beasts. The birth of the modern zoo (Baltimore; Londen 2002).

Schuurmans, P., ‘Framing Suriname. De verbeelding van Surinamers op de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling in Amsterdam’, Tijdschrift voor Geschiedenis, 126/1, 56-75.
Servan-Schreiber, C., ‘India and Ceylon in Colonial and World Fairs (1851-1931)’ in: Pascal Blanchard e.a. (red.): Human zoos. Science and spectacle in the Age of Colonial Empires (Londen 2008) 195-204.
Staehelin, B.,  Völkerschauen im Zoologischen Garten Basel, 1879-1935 (Basel 1993) 17.

Thode- Arora, H.,  Für funfzig Pfennig um die Welt. Die Hagenbeckschen Völkerschauen (Frankfurt/Main; New York 1989).
–. — , ‘Afrika-Volkerschauen in Deutschland’, in: Marianne Bechhaus Gerst, Reinhard Klein-Arendt, (red.) AfrikanerInnen in Deutschland un Schwarze Deutsche – Geschichte und Gegenwart (Münster 2004), 24-40.
–, — , ‘Hagenbeck: Tierpark und Völkerschau’ in: Jürgen Zimmerer (ed.) (K)ein Platz an der Sonne: Errinerungsorte der deutschen Kolonialgeschichte (Frankfurt; New York  2014) 244-256.
–, –, ‘From Samoa with love? Colonial power displays, commodities and state presents – contextualizing and exhibiting the Samoa collection in the Fünf Kontinente Museum, Munich’, in: Deutschen Museumsbund (red.) Museumskunde band 81 1/16 (2016) 28-34.

Wijngaarde, H., ‘Curiositeit of Cultuurdrager. Surinamers op de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling te Amsterdam in 1883’, Oso 19/2 (2000) 153-166.
Winkler, D., “Kapitän” Alfred Schneider : ein Sachse unter 100 Löwen : eine dokumentarische Biografie (Gransee 2014).

Zimmerer, J.,  ‘Kolonialismus und kollektive Identität: Errinnerungsorte der deutschen Kolonialgeschichte’ in: Idem, (K)ein Platz an der Sonne: Errinerungsorte der deutschen Kolonialgeschichte (Frankfurt; New York  2014) 7-36.
Zimmerman, A.,  Anthropology and antihumanism in Imperial Germany (Chicago; Londen 2001).